Duinen en IJzer aan de kust

Omdat Vertigo een nieuw familielid verwelkomt in de Albert I-laan in Nieuwpoort trekken we met de fiets die kant uit. Niet over platgetreden paden, wel langs duinen, polders, De Moeren en de IJzer. Het beste wat de regio te bieden heeft, samengebald in zestig gevarieerde kilometers. En we starten aan Vertigo Nieuwpoort.

 

Rij of stap richting vaargeul en Westerstaketsel en zoek de grote gouden schildpad. Voorbij Searching for Utopia – de schildpad dus – en halverwege het Sint-Mauritspark ligt fietsknooppunt 82, de départ réel van deze route.

 

We blijven weg van de zeedijk en kiezen voor een route die de traditionele kustdrukte letterlijk rechts laat liggen. De Louiseweg is een fiets- en wandelpad dat, parallel aan de zee, instaat voor de ideale eerste kilometers. Even de aandacht erbij houden wanneer je één van de drukke wegen uit het binnenland dwarst en vervolgens een bekend vakantiepark rondt, om aan knooppunt 24 het Hannecartbos in te duiken. Via het – ah ja! – Loze Vissertjespad gaat het aan de achterzijde van Oostduinkerke Bad tot aan duinengebied De Doornpanne. Dat gaat naadloos over in Hoge Blekker, genoemd naar de hoogste duin van onze kust. Vissers zagen de witte top van ver ‘blekken’ en wisten op die manier waar ze waren.

 

Langs Hotelschool Ter Duinen en Koksijde Dorp gaat het richting binnenland en Veurne, de schakel tussen Westkust en Westhoek. Het belfort bewijst dat het hier om een stad gaat maar in dit voormalige zoutwinninggebied zijn mensen vaak dunner gezaaid dan gewassen. Toch is de passage over de historische Grote Markt een must.

 

Voorbij Veurne dwars je de snelweg en hoe dichter Bulskamp nadert, hoe meer De Moeren zich openbaren. Neem dat gerust letterlijk: dit door grachten en beekjes opengescheurde landbouwgebied is het laagste punt van België. Behalve water is wind hier het omgevingsbepalende natuurelement. De overlevering wil dat dagen na Gent-Wevelgem nog Spaanse en Italiaanse rennertjes door de velden dolen, roepend om hun moeder. In Wulveringem, ter hoogte van knooppunt 27, staat rechts Kasteel Beauvoorde. Deze door een park omringde waterburcht is tegenwoordig een museum en voorzien van terras met e-bike-oplaadpunt.

 

In bijna rechte lijn voert de route richting Lovaart. Links betekent linea recta terug naar Veurne, een heel eind verderop naar rechts mondt de Lovaart uit in de IJzer. Wij komen die straks nog tegen dus rijden voorlopig rechtdoor, het brugje over. De daaropvolgende kilometers blijven vlak en ter hoogte van knooppunt 33 loont het de moeite linksaf te kijken, naar Zoutenaaie. De kleinste deelgemeente van Veurne telt 16 inwoners. Wij draaien rechtsaf en rijden over de Oude Zeedijk het poldergebied en de komgronden van Lampernisse binnen. Ooit werd hier op kleine schaal turf gestoken, vandaag is dit natuurgebied en vooral vogelspottersparadijs.

 

Oostkerke, de volgende halte op het traject, hoort bij Diksmuide en dus naderen we de IJzer. Let goed op bij het oversteken van de N35 en rij via de Dodengangstraat tot aan de … Dodengang. Het laatste complex van bewaarde Belgische loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog is absoluut een bezoek waard. Ze komen ervoor uit Canada en Australië.

 

Na de oorlogsrealiteit hou je de IJzer voorlopig aan de rechterkant. Probeer ondertussen een fuut, alk, waterhoen, zilverreiger of ijsvogel te spotten. Net wanneer je die allemaal afgevinkt hebt, liggen links de Viconia Kleiputten en daar start je best een nieuw lijstje: blauwborst, kluut, wulp en kiekendief zijn er thuis, net als kuifeenden, smienten en talingen. Onder andere. Na de natuur even het dorp opzoeken met de passage door Stuivekenskerke, waar tussen 1914 en 1918 ‘de overweldiger tot staan gebracht’ werd.

 

Enkele ogenblikken later duikt alweer de IJzer op. We steken de slagader van de streek over via de Schoorbakkebrug en houden de rivier nu aan de linkerkant. Ter hoogte van knooppunt 46 rij je op grondgebied Mannekensvere, wat dus meer is dan de naam van een snelwegparking. Steek de volgende brug over en volg direct weer de oever van de IJzer. Onder de snelweg, langs de camping, waar de schoonheid en ruimtelijke ordening die de Belgische kust kenmerken, zich in volle glorie ontplooien. Hier is de toerist even baas.

 

De ganzepoot maakt een en ander goed: sluiswachter Karel Cogge zette van hieruit de IJzervlakte onder water en stopte zo de opmars van de Duitse Keizerlijke troepen in 1914. Onder de voeten en boven het hoofd van Albert I herinnert Westfront Nieuwpoort aan die gebeurtenis en vanop het monument zie je meteen ook waarom het sluizencomplex ‘de ganzepoot’ heet. Het is de zijstap waard, waarna het richting vismijn en handelskaai gaat, om langs de oude jachthaven opnieuw het Sint-Mauritspark te bereiken.